Waarom iemand een cursus mindfulness zou moeten doen? Waarom stellen we de vraag niet andersom: waarom géén cursus mindfulness?
De nadruk bij mindfulness ligt tegenwoordig veelal bij het beter leren omgaan met stress, of anders wel om er zo snel mogelijk vanaf te komen. En terecht, want mindfulness helpt tegen stress, en onderzoek heeft aangetoond dat mindfulness écht helpt om het terugkeren van depressieve klachten te voorkomen. Tal van andere voordelen zijn bekend, maar daarover later meer.
Toch is dat niet het hele verhaal; sterker nog: deze voordelen van mindfulness kunnen wel eens nadelen blijken wanneer het om het achterliggende gedachtengoed gaat. Ik wil daar nu en op deze plaats niet al te diep op in gaan, maar hier komen we wel aan bij het onderwerp van dit bericht: Is mindfulness een techniek?
Het lijkt er inderdaad wel eens op. In 8 weken van je stress af. Alsof mindfulness een wondermiddel is om de rest van je leven stressloos en sereen te kunnen leven. Tja, als het dan niet zo rooskleurig blijkt te zijn als je dacht, krijgt de mindfulness de schuld, en niet degene die deze illusie niet vooraf ontzenuwde. En dat is jammer. Mindfulness is géén wellness-artikel en géén techniekje dat je aan kunt leren en waarmee je van je klachten af bent!
Het is wél een goede investering in jezelf, een goede manier om jezelf beter te leren kennen, om je lichaam te ervaren en de reacties, lichamelijke sensaties, gevoelens en gedachten die opkomen bij bepaalde gebeurtenissen te leren herkennen. Leren dat het voelen van reacties in je lichaam iets anders is dan de gedachten over wat je voelt. Leren en aan den lijve ervaren dat deze gevoelens en gedachten voorbijgaande gebeurtenissen zijn waar je je niet door mee hoeft te laten slepen.
Werkelijk ervaren dat malen of herkauwen alleen maar het idee geeft dat je met het probleem bezig bent, maar dat het feitelijk onderdeel is van het probleem, en niet van de oplossing.
Deze nadere of hernieuwde kennismaking met jezelf duurt de rest van je leven. Je houdt dus “gewoon” stress, maar je bent erbij wanneer het gebeurd. Het overkomt je niet, maar je hebt een keus in je respons op de stress omdat je bewust bent van hetgeen er gebeurd terwijl het gebeurd. Deze keuze geeft je (letterlijk) vrijheid en daarmee controle over de situatie.
Even ter vergelijking: hoe vaak realiseren we ons achteraf niet dat we eigenlijk automatisch gereageerd hebben en dat, nu we er over nadenken, we eigenlijk anders hadden willen reageren? Controle is dus iets dat erg belangrijk is voor ons welbevinden; het zorgt ervoor (is ook uit onderzoek gebleken) dat je je geen slachtoffer voelt. Als je (het gevoel van) controle hebt kun je goed omgaan met stress.
Rotsituaties zullen altijd voor blijven komen, hoedt u voor lieden die beweren dat ze u daar vanaf kunnen helpen! Mindfulness of aandachttraining betekent dat je erbij bent wanneer het gebeurd.
En zoals Jon Kabat-Zinn zegt: “It”s simple but not easy”.
De eenvoud kan bedriegelijk zijn, het gaat om meer dan een kunstje…
