Wetenschap

Leef in Aandacht kiest voor mindfulness vanwege de praktische toepasbaarheid, de inhoudelijke aansluiting met het gedachtegoed van onze andere disciplines én het feit dat het de grondlegger van de cursus gelukt is dit gedachtegoed in 8 bijeenkomsten over te brengen.

Deelnemers kunnen er direct mee aan de slag en hebben al snel profijt. Tenslotte is het nut van de cursus wetenschappelijk aangetoond.
Hieronder een uitgebreid overzicht.

Onderzoek
Vooral in de VS is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten van aandachttraining / Mindfulness Based Stress Reduction bij mensen met pijn, angst, fybromyalgie, psoriasis, depressie en kanker. Onderzoek is gedaan zowel in het Center for Mindfulness als ook in andere ziekenhuizen en instituten in de VS. Onderzoek is belangrijk om mindfulness of de kwaliteit van aandacht en haar effecten op lichaam en geest en gezondheid en welbevinden beter te begrijpen. Sinds enkele jaren wordt ook in Engeland aan de universiteiten van Cambridge, Oxford en Wales onderzoek gedaan naar de effecten van Mindfulness Based Cognitive Therapy bij mensen met depressie.

In Nederland is onderzoek gedaan aan de Radboud Universiteit Nijmegen naar het effect van de training op mensen met depressie en angsten.
De belangrijkste uitkomsten van onderzoek naar de effecten van aandachttraining:

  • afname van lichamelijke en psychologische klachten
  • positieve verandering in de leefstijl
  • cliënten kunnen zich beter ontspannen
  • cliënten hebben een positiever zelfbeeld en beeld van de omgeving
  • cliënten melden een verbetering van kwaliteit van leven.

Meta-analyse 2010
Recent heeft onze gewaardeerde collega Rob Brandsma uit Amsterdam, mindfulnesstrainer en drijvende kracht achter Nederlands meest bezochte mindfulness-site, samen met Universitair medewerkster Rachel van der Meulen een uitgebreide onderzoekstudie gedaan, een meta-analyse dus.

Voornaamste conclusie:

Onderzoek laat zien dat mindfulness effectief is zowel in een “normale” populatie als bij groepen in een therapeutische setting. Mindfulness zorgt voor een hogere kwaliteit van leven en brengt positieve veranderingen teweeg in cognitief en neurobiologisch functioneren.

Tevens transformeert mindfulness de manier waarop iemand naar zichzelf en naar de wereld kijkt en daar vervolgens op reageert. Deze brede werkzaamheid zorgt ervoor, dat mindfulness toepasbaar is bij een grote verscheidenheid aan problematiek.

Verschillende onderzoeken tonen aan dat mindfulness positieve veranderingen teweeg brengt bij een grote hoeveelheid verschillende psychische stoornissen en medische condities. Mindfulness is bij de behandeling van bepaalde problematiek zelfs superieur aan andere behandelmethoden.

U kunt het onderzoek hier inzien en/of downloaden.

 

In ons weblog schrijven wij geregeld over nieuwe onderzoeken en andere ontwikkelingen in-, en toepassingen van mindfulness.

Hieronder worden een aantal andere belangrijke semi-recente onderzoeken genoemd.

Onderzoek in Nederland aan de Radboud Universiteit Nijmegen
Mindfulness-based Attention Training as an effective component in treating Emotional Disorders: a comparison study, F. Giommi, H. Barendregt, L. Oliemeulen, J. van Hoof, J. Tinge, A. Coenen, M. van Dongen.
In 1999 is in Nederland aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen een eerste onderzoek gedaan naar de effecten van aandachttraining, c.q. Mindfulness-based Attention Training op mensen met depressie en angst. Het onderzoek stond onder leiding van prof. dr. Henk Barendregt.

Vijfentwintig deelnemers, gediagnosticeerd op angst (6x) en depressieve klachten (19x), hebben in het psychiatrisch ziekenhuis van de GGZ Oost-Brabant de aandachttraining gevolgd onder leiding van Johan Tinge.

Een controlegroep kreeg een programma aangeboden met psycho-educatie, een effectieve standaardinterventie voor gehospitaliseerde en niet-gehospitaliseerde psychiatrische patiënten in Nederland.

In Engeland en Wales waren al eerder onderzoeken gedaan naar de effecten van Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT) op mensen met depressie (Zie onderzoeken van Teasdale, Williams, Segal).

Hier waren de deelnemers mensen die in hun leven meerdere episoden van depressie gehad hadden, maar op het moment van onderzoek niet depressief waren. In het Nijmeegse onderzoek bestond de doelgroep juist uit mensen die depressief waren op het moment van onderzoek.

Resultaten:

  • De Mindfulness-based Attention Training (MBAT) bleek significant meer effectief dan psycho-educatie. MBAT gaf een significante reductie van psychologische symptomen bij mensen met angst en depressie, gemeten met Hamilton Depressie-, Hamilton Angst-, Zung Depressie-, VAS Depressie-schaal.
  • Er was een significante verbetering in de cognitieve (aandacht)functies van de deelnemers, gemeten met Stroop Test en de Continuous Performance Test (CPT).
  • Uit EEG-testen bleek een opvallende toename in de mogelijkheid tot ontspanning.

Onderzoeken uitgevoerd door het Center for Mindfulness, University of Massachusetts, Worcester, VS en andere universiteiten.

Davidson, R. J., Kabat-Zinn, J., et al. Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditation.
Psychosomatic Medicine, (2003) 65, 564-570.

Shapiro, SL and Schwartz, GE. Mindfulness in medical education: Fostering the health of physicians and medical practice.
Integrative Med (1998) 1:93-94.

Shapiro, SL, Schwartz, GE, and Bonner, G. Effects of mindfulness-based stress reduction on medical and premedical students.
J Behav Med (1998) 21:581-599.

Kabat-Zinn, J., Wheeler, E., Light, T., Skillings, A., Scharf, M., Cropley, T.G., Hosmer, D., and Bernhard, J. Influence of a mindfulness-based stress reduction intervention on rates of skin clearing in patients with moderate to severe psoriasis undergoing phototherapy (UVB) and photochemotherapy (PUVA).
Psychosom Med (1998) 60:625-632.

Kabat-Zinn, J. Chapman, A, and Salmon, P. The relationship of cognitive and somatic components of anxiety to patient preference for alternative relaxation techniques.
Mind/ Body Medicine (1997) 2:101-109.

Miller, J., Fletcher, K. and Kabat-Zinn, J. Three-year follow-up and clinical implications of a mindfulness-based stress reduction intervention in the treatment of anxiety disorders.
Gen. Hosp. Psychiatry (1995) 17:192-200.

Massion, A.O., Teas, J., Hebert, J.R., Wertheimer, M.D., and Kabat-Zinn, J. Meditation, melatonin, and breast/prostate cancer: Hypothesis and preliminary data.
Medical Hypotheses (1995) 44:39-46.

Goldenberg, DL, Kaplin, KH, Nadeau, MG, et al. A controlled study of a stress reduction, cognitive-behavioral treatment program in fibromyalgia.
Musculoskeletal Pain (1994) 2:53-66.

Kaplin, KH, Goldenberg, DL, and Galvin-Nadeau, M. The impact of a meditation-based stress reduction program on fibromyalgia.
Gen. Hosp Psychiatry (1993) 15:284-289.

Kabat-Zinn, J., Massion, A.O., Kristeller, J., Peterson, L.G., Fletcher, K., Pbert, L., Linderking, W., Santorelli, S.F. Effectiveness of a meditation-based stress reduction program in the treatment of anxiety disorders.
Am. J Psychiatry (1992) 149:936-943.

Santorelli, S.F. A qualitative case analysis of mindfulness meditation training in an outpatient Stress Reduction Program, and its implications for self-knowledge. Doctoral Dissertation, University of Massachusetts School of Education.
University Microfilms International, Kalamazoo, MI (1992).

Bernhard, J., Kristeller, J. and Kabat-Zinn, J. Effectiveness of relaxation and visualization techniques as an adjunct to phototherapy and photochemotherapy of psoriasis.
J. Am. Acad. Dermatol. (1988) 19:572-573.

Kabat-Zinn, J. and Chapman-Waldrop, A. Compliance with an outpatient stress reduction program: rates and predictors of completion.
J.Behav. Med. (1988) 11:333-352.

Kabat-Zinn, J., Lipworth, L., Burney, R. and Sellers, W. Four year follow-up of a meditation-based program for the self-regulation of chronic pain: Treatment outcomes and compliance.
Clin.J.Pain (1986) 2:159-173.

Kabat-Zinn, J., Lipworth, L. and Burney, R. The clinical use of mindfulness meditation for the self-regulation of chronic pain.
J. Behav. Med. (1985) 8:163-190.

Kabat-Zinn, J. An out-patient program in Behavioral Medicine for chronic pain patients based on the practice of mindfulness meditation: Theoretical considerations and preliminary results.
Gen. Hosp. Psychiatry (1982) 4:33-47.

Onderzoek in Engeland en Wales aan de University of Cambridge en de University of Wales, Bangor.

Teasdale, JD, Segal, ZV, and Williams, JMC. How does cognitive therapy prevent depressive relapse and why should attentional control (mindfulness) help?
Behav Res Ther (1995) 33:25-39.

Teasdale, JD. Metacognition, mindfulness and the modification of mood disorders.
Clin Psychol Psychother (1999) 6:146-155.

Williams JMG, Teasdale JD, Segal ZV, and Soulsby J. Mindfulness-Based Cognitive Therapy reduces overgeneral autobiographical memory in formerly depressed patients.
J Abnorm Psychol (in press).

Meer informatie:
Wilt u meer informatie over bovengenoemde onderzoeken? Klik hier. U komt dan op de pagina ‘Research and bibliography’ van het Center for Mindfulness van de University of Massachusetts.

Een aanzienlijke hoeveelheid wetenschappelijke literatuur is desgewenst in te zien. De docent kan deze desgevraagd meenemen.
In een later stadium zullen een aantal onderzoeken op deze site beschikbaar gesteld worden.

Met dank aan Johan Tinge voor het verzamelen van deze artikelen. Johan is Opleider van Mindfulness docenten en heeft zijn training gehad van John Kabat-Zinn. Hij is de oprichter van het Instituut voor Mindfulness Nederland.

Pin It on Pinterest